13 april 2018

E-commerce-afval in China: een enorme uitdaging, maar eerste stappen worden gezet

Ondertekenaars van het samenwerkingsverband Nederland en China

De geur van inkt in de fabriekshal waar lange plastic banen door machines glijden, is indringend. Straks zijn de stroken plastic koerierszakken geworden met het logo van SF Express erop. Dit enorme postbedrijf is een van de klanten van meneer Xiaowei Zhou. Deze Chinese zakenman zette acht jaar geleden zijn verpakkingsbedrijf Guangdong Tengen op en dat werd snel het grootste verpakkingsbedrijf van China.

 

“Ik ben met de e-commerce meegegroeid”, vertelt Zhou ons – de deelnemers van het onderdeel Waste en Circulaire Economie van de Nederlandse handelsmissie naar China. Met een aanstekelijk enthousiasme geeft hij een rondleiding op een van zijn zeven fabriekslocaties en laat in de showroom zo groot als een halve gymzaal zien welke producten hij allemaal levert: alle mogelijke soorten enveloppen, verzendzakken, opvulmaterialen, etiketten, labels etcetera. Business is booming, e-commerce is booming, met een jaarlijkse groei van 40% is de jaaromzet van Tengen gegroeid tot € 102 miljard. Het aantal pakketjes dat in 2016 in China verstuurd is 31,4 miljard.

Bergen plastic

De keerzijde van deze indrukwekkende groei is dat er jaarlijks honderden miljarden ton plastic de Chinese markt op komt. Anders dan in Nederland wordt dit afval niet netjes gescheiden ingezameld. Het verdwijnt op grote afvalstations, samen met al het andere vuil. Een door de overheid georganiseerd scheidingsprogramma is er niet, wel wordt het afval vaak – illegaal – door informele ‘afvalpikkers’ gesorteerd, die een centje proberen te verdienen met het plastic.

“De Chinese consumenten zijn niet met duurzaamheid bezig”, zegt Sun Pan, sales superviser bij  Tengen. Wat wel belangrijk is, is een lage prijs voor de spullen die vaak binnen een paar uur per scooter worden geleverd. “Met plastic wordt niet zuinig gedaan”, zegt ook Stefanie Ros, die sinds twee jaar in Shanghai woont en werkt. “Als ik mijn boodschappen bestel, is iedere appel per stuk in plastic verpakt. Laatst had ik een watermeloen volledig ingewikkeld in bubbeltjesplastic. Maar het gemak is groot, ik heb al in geen tijden meer een supermarkt van binnen gezien.”

Samenwerking met Nederland

De Chinese consument mag er dan niet om vragen, president Xi Jinping heeft aangekondigd dat er wel iets aan het plasticprobleem gedaan moet worden. De Guangdong Circulaire Economie Associatie – een overheidsinstelling in de handelsprovincie Guangdong – maakt hier werk van en zette samen met webwinkels, logistieke bedrijven, verpakkers en kennisinstituten de ‘Guangdong Green Development Alliance of Express Packaging Industry’ op, met als doel de hoeveelheid verpakkingsmateriaal op de markt te reduceren. Hiervoor is samenwerking met Nederland gezocht. Nederland haalt met een systeem van producentenverantwoordelijkheid en gemeentelijke afvalinzameling recyclingcijfers die ver boven de Europese doelstellingen liggen.

Thuiswinkel.org reisde op uitnodiging van Rijkswaterstaat mee naar China om de ervaring van de Nederlandse e-commercebranche met duurzaam verpakken te delen. Met onze gezamenlijke brancheverduurzamingsplannen als uitgangspunt, zetten Nederlandse e-commercebedrijven ieder jaar stappen om de hoeveelheid verpakkingen te verminderen, verpakkingsmaterialen te verduurzamen en uitstoot in de logistiek verder te verlagen. De uitwisseling met onze Chinese ‘grote broer’ levert voor beide partijen mooie inzichten.

Duurzame ambities

Meneer Zhou van Tengen heeft ook ambities op duurzaam gebied. Hij wil 50% van zijn producten van gerecycled plastic maken, voor het einde van dit jaar. Op dit moment ligt het percentage op 15, waarvan de helft uit Nederland wordt geïmporteerd. Zhou is druk op zoek naar meer leveranciers van ruw materiaal. Maar het plastic uit eigen land recyclen? “Nee, dat is te erg vervuild. Er zit ook veel slechte kwaliteit plastic bij. Dus dat is veel te kostbaar.” Een oplossing voor het afvalprobleem in eigen land lijkt nog niet voor het oprapen te liggen.

In de showroom heeft Zhou een vitrine met duurzame materialen. Trots laat hij zijn biologisch afbreekbare verzendzakken zien. De biologische producten zijn goed voor 5% van zijn omzet. Zit er groei in? Zhou zet er niet vol op in: “Deze verzendzakken hebben als enige selling point de duurzaamheid, maar ze zijn drie keer zo duur en minder sterk dan de gewone plastic zakken.”

De Chinese en Nederlandse overheden tekenden deze week de samenwerkingsintentie om een slinger te geven aan duurzame e-commerce. Met de Chinese ondernemersgeest en de Nederlandse ervaring op het gebied van afvalmanagement moeten er mooie stappen gezet kunnen worden.

Brancheverduurzamingsplannen Verpakken

Ellen de Lange Thuiswinkel.org werkt dit jaar aan nieuwe Brancheverduurzamingsplannen Duurzaam Verpakken. Vragen, opmerkingen of suggesties hiervoor kun je mailen naar Ellen de Lange, projectmanager duurzaamheid: .