Informatiesessie betalingsverkeer: een terugkoppeling

Het betalingslandschap voor webwinkels is volop in beweging. iDEAL maakt de komende jaren plaats voor Wero, nieuwe Nederlandse betaalpassen kunnen online worden gebruikt en Pay by Bank ontwikkelt zich als alternatief voor bestaande betaalmethoden. Tegelijkertijd komen er met de herziene richtlijn consumentenkrediet (CCDII) nieuwe regels voor onder andere achteraf betalen.

Tijdens de informatiesessie betalingsverkeer van Thuiswinkel.org op 24 september namen experts van Wero, Visa en Tink de deelnemers mee in deze ontwikkelingen. Daarbij was er veel ruimte voor vragen vanuit webwinkels. We zetten de belangrijkste ontwikkelingen en discussiepunten op een rij.

Van iDEAL naar Wero: eind 2027 moet de migratie zijn afgerond

Ivo Broeren en Amos Kater namen de deelnemers mee in de overgang van iDEAL naar Wero. Die overgang is inmiddels begonnen. Een deel van de iDEAL transacties loopt op de achtergrond al via de technische infrastructuur van Wero. Eind oktober wordt volgens de planning een volgende stap gezet en zullen de eerste volledige Wero transacties in Nederland plaatsvinden. Het doel is om de migratie van iDEAL naar Wero eind 2027 af te ronden.

Wero moet meer worden dan alleen de Europese opvolger van iDEAL. De betaalmethode wordt in meerdere Europese landen uitgerold en krijgt daarnaast nieuwe betaalmogelijkheden. Denk aan abonnementsbetalingen en betalingen waarbij het bedrag pas definitief wordt afgeschreven na een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld na levering. Ook one click betalingen staan op de roadmap.

Voor webwinkels is belangrijk dat de overgang niet volledig vanzelf gaat. Wero moet uiteindelijk als betaalmethode worden geïmplementeerd. Hoeveel aanpassingen daarvoor nodig zijn, verschilt per betaaldienstverlener. Het advies vanuit Wero is daarom om tijdig met de eigen PSP in gesprek te gaan over de migratie.

Aankoopbescherming: geen automatische chargeback

Een belangrijk discussiepunt was de aankoopbescherming die onderdeel wordt van Wero. In Nederland wordt deze voor reguliere betalingen pas in de laatste fase van de migratie ingevoerd, vanaf 1 januari 2028.

Tijdens de sessie werd benadrukt dat de aankoopbescherming niet betekent dat consumenten een betaling eenvoudig kunnen terugboeken. Na een Wero betaling ontvangt de webwinkel in beginsel gewoon het geld. Wanneer een consument een probleem ervaart, moet deze eerst proberen dit rechtstreeks met de webwinkel op te lossen.

Pas wanneer consument en webwinkel er niet uitkomen, kan de consument een formeel pre-disputeproces starten. Als ook daarin geen oplossing wordt gevonden, kijken de bank van de consument en de bank of betaaldienstverlener aan de kant van de webwinkel samen naar een passende uitkomst. Pas wanneer ook zij er niet uitkomen, ontstaat een formeel dispuut. Wero treedt dan als scheme op als finale beoordelaar en bepaalt welke partij in het gelijk wordt gesteld.

De precieze inrichting blijft wel een aandachtspunt. Vanuit webwinkels werd onder meer gevraagd hoe wordt voorkomen dat consumenten te gemakkelijk in het gelijk worden gesteld. Wero gaf aan hierover de komende periode workshops te organiseren met verschillende belanghebbenden om voldoende checks and balances in het proces aan te brengen.

Oproep aan leden: Heb je interesse om deel te nemen aan de workshops van Wero over aankoopbescherming? Laat het dan weten via Djimsegers@thuiswinkel.org.

Kosten van Wero blijven belangrijk discussiepunt

Ook de toekomstige kosten van Wero riepen veel vragen op. Wero hanteert, anders dan het huidige vaste transactietarief van iDEAL, een procentuele fee met een plafond. Tot en met eind 2028 moet de Wero scheme pricing volgens Wero gemiddeld vergelijkbaar blijven met die van iDEAL.

Dat betekent niet automatisch dat iedere webwinkel hetzelfde betaalt als nu. De uiteindelijke prijs voor een webwinkel wordt bepaald door de PSP of de zogenaamde acquirer. Daar kunnen bijvoorbeeld kosten voor dienstverlening en een risico opslag voor aankoopbescherming bovenop komen.

Vooral webwinkels met hoge gemiddelde orderbedragen spraken tijdens de sessie hun zorgen uit. Een procentueel tarief kan voor hen aanzienlijk duurder uitpakken dan het huidige vaste iDEAL tarief. Wero erkende deze zorg en gaf aan naar de hoogte van het plafond te kijken.

Wat er na 2028 gebeurt, staat nog niet vast. Wero gaf aan ook daarna competitief te willen blijven ten opzichte van andere betaalmethoden, maar kon nog geen concrete tarieven of hoogte van het toekomstige plafond noemen. Voor Thuiswinkel.org blijft dit daarom een belangrijk aandachtspunt in het gesprek met Wero.

Actie voor leden: Ga tijdig in gesprek met je PSP over je contract, de tarieven en wat de overgang naar Wero voor jouw toekomstige kosten betekent.

Nieuwe betaalpassen worden belangrijker voor e-commerce

Donald Kohen van Visa ging vervolgens in op de ontwikkeling van online kaartbetalingen. De traditionele V PAY en Maestro betaalpassen worden vervangen door onder andere Visa Debit en Debit Mastercard. Deze nieuwe betaalpassen kunnen, anders dan hun voorgangers, ook rechtstreeks voor online aankopen worden gebruikt.

Daarmee krijgen kaartbetalingen een grotere rol in de Nederlandse e-commerce. Een belangrijk verschil is dat kaartgegevens steeds vaker worden opgeslagen in de vorm van tokens. Daardoor hoeft een consument niet bij iedere aankoop opnieuw kaartgegevens in te voeren en kunnen betalingen bijvoorbeeld via een wallet (digitale portemonnee) of met één klik worden uitgevoerd.

Volgens Visa verhoogt tokenisation bovendien de veiligheid, omdat niet het daadwerkelijke kaartnummer wordt gedeeld en tokens aan bijvoorbeeld een apparaat of wallet kunnen worden gekoppeld.

Voor webwinkels is daarnaast relevant dat bij online debitbetalingen dezelfde vormen van aankoopbescherming kunnen gelden als bij creditcardbetalingen. Een consument kan bijvoorbeeld een beroep doen op bescherming wanneer een product niet wordt geleverd. Welke kosten een webwinkel hiervoor uiteindelijk betaalt, hangt opnieuw af van de afspraken met de PSP.

Actie voor leden: Ga in gesprek met je PSP over de pricing en voorwaarden van online debitbetalingen.

Agentic commerce stelt nieuwe eisen aan webwinkels

Een ontwikkeling die verder vooruitkijkt, is agentic commerce: AI-agents die consumenten ondersteunen bij het zoeken, vergelijken en uiteindelijk aanschaffen van producten.

Technisch is het al mogelijk om een agent binnen bepaalde voorwaarden namens een consument een betaling te laten voorbereiden of uitvoeren. Tegelijkertijd zijn de regels en afspraken rond dergelijke betalingen nog volop in ontwikkeling.

Voor webwinkels betekent dit dat niet alleen de website en checkout belangrijk blijven. Ook de kwaliteit en toegankelijkheid van productdata worden steeds belangrijker. AI agents moeten prijzen, beschikbaarheid, productkenmerken en voorwaarden goed kunnen begrijpen om een product mee te nemen in hun vergelijking of aanbeveling.

Actie voor leden: Zorg dat je productdata duidelijk, actueel en goed toegankelijk is. Dit wordt steeds belangrijker wanneer AI-agents producten gaan zoeken, vergelijken en aankopen.

Pay by Bank als aanvullende betaalmogelijkheid

Jan van Vonno van Tink nam de deelnemers vervolgens mee in Pay by Bank. Hierbij kiest de consument zijn bank en bevestigt de betaling rechtstreeks in de eigen bankomgeving. Voor Nederlandse consumenten lijkt de betaalervaring daarmee sterk op wat zij al gewend zijn.

Een belangrijk verschil met Wero en kaartbetalingen is dat Pay by Bank in de gepresenteerde vorm geen eigen aankoopbescherming of chargebackmechanisme kent. Een succesvolle betaling wordt rechtstreeks verwerkt. Eventuele problemen met een aankoop worden vervolgens tussen consument en webwinkel opgelost.

Dat kan Pay by Bank voor webwinkels interessant maken vanuit kosten en betaalzekerheid. De daadwerkelijke tarieven worden echter opnieuw bepaald door de aanbieder en PSP.

Actie voor leden: Vraag je PSP naar de mogelijkheden voor Pay by Bank en vergelijk de tarieven, het bereik en de voorwaarden met je huidige betaalmethoden.

CCDII: bereid je voor op strengere regels voor achteraf betalen

Tot slot gaf Djim Segers van Thuiswinkel.org een update over de implementatie van de herziene richtlijn consumentenkrediet, de CCDII. Door deze Europese richtlijn gaan meer vormen van achteraf betalen onder de regels voor consumentenkrediet vallen.

Dat heeft niet alleen gevolgen voor BNPL aanbieders, maar ook voor webwinkels die deze betaalmethoden aanbieden. Er komen onder meer nieuwe informatieverplichtingen en regels rond de kredietwaardigheidstoets.

Thuiswinkel.org heeft tijdens de behandeling aandacht gevraagd voor proportionaliteit, voldoende implementatietijd en een uitvoerbare kredietwaardigheidstoets. Het is goed om te zien dat dit onderwerp van gesprek was tijdens de discussie.

Actie voor leden: Ga tijdig in gesprek met je BNPL-aanbieder en PSP over wat de CCDII voor jouw checkout en verantwoordelijkheden betekent.

Wat kun je nu al doen?

De belangrijkste boodschap uit de sessie is dat er niet één nieuwe betaalmethode aankomt die alle andere vervangt. Webwinkels krijgen juist te maken met een bredere betaalmix. Wero, online debitbetalingen, Pay by Bank en bestaande betaalmethoden krijgen daarin ieder hun eigen kenmerken op het gebied van bereik, kosten, conversie, betaalzekerheid en aankoopbescherming.

Voor webwinkels is het daarom verstandig om de komende periode met hun PSP te bespreken welke veranderingen eraan komen, welke technische aanpassingen nodig zijn en wat deze ontwikkelingen betekenen voor de totale kosten van het betalingsverkeer.

Thuiswinkel.org blijft de ontwikkelingen rond onder andere Wero, de kosten en aankoopbescherming en de implementatie van de CCDII nauwgezet volgen en bespreekt de aandachtspunten van webwinkels met de betrokken partijen.