Achteraf betalen onder de loep: wat zegt de rechter over het verdienmodel?

Rechtbanken geven duidelijkheid over verdienmodellen van BNPL-aanbieders

Achteraf betalen groeit in populariteit. Maar hoe transparant zijn de kosten en wanneer is er sprake van een consumentenkrediet? Uit recente uitspraken van meerdere rechtbanken blijkt dat dit per aanbieder flink kan verschillen.

Kosten bij te laat betalen kunnen onder kredietwetgeving vallen

Buy Now, Pay Later (BNPL) is vaak kosteloos bij normaal gebruik. Toch brengen sommige aanbieders wél kosten in rekening als je te laat betaalt, zoals rente en incassokosten. Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie geldt: als deze kosten onderdeel zijn van het verdienmodel, dan is er sprake van een consumentenkrediet. Daar horen wettelijke verplichtingen bij, zoals:

• Een duidelijke waarschuwing: Let op! Geld lenen kost geld
• Inzicht in de totale kosten
• Toetsing van je kredietwaardigheid vooraf

Rechtbank toetst verdienmodellen per aanbieder

De rechtbank Midden-Nederland onderzocht bij drie BNPL-aanbieders of incassokosten en rente deel uitmaken van hun verdienmodel en zij dus aan bovenstaande verplichtingen moeten voldoen. De uitkomsten:

• Klarna: volgens de rechtbank maken rente en incassokosten in deze zaak deel uit van het verdienmodel. Er is dus sprake van een consumentenkrediet. Dat betekent dat consumentenbeschermende bepalingen van toepassing zijn. Vervolgens heeft de kantonrechter onderzocht of hieraan voldaan is. Het gaat dan om de beoordeling of de consument kredietwaardig is en de verplichte informatie is verstrekt. Klarna heeft hier niet aan voldaan en  de kredietovereenkomst is vernietigd – deze consument hoeft niet de incasso- en rentekosten te betalen.
• Billink en In3: bij deze aanbieders constateerde de rechtbank in deze zaken géén verdienmodel op betalingsachterstanden. Hier is dus geen sprake van consumentenkrediet. Toch oordeelde de rechter in één zaak dat er sprake was van een consumentenkrediet, omdat de webshop betaalkosten had doorberekend aan de consument. Ook in dat geval werd de overeenkomst vernietigd.

Meer duidelijkheid voor consumenten en aanbieders

Deze uitspraken geven meer inzicht in de discussie over het verdienmodel van de BNPL-aanbieders. Hieruit blijkt dat er verschil zit in de aanbieders. Met de nieuwe consumentenkrediet wetgeving op komst staan we aan de vooravond van grote veranderingen op het gebied van achteraf betalen. Lees hier meer over de laatste ontwikkelingen op het gebied van BNPL

Tot slot geldt: Andere rechtbanken kunnen tot andere oordelen komen. Er lopen nog meer zaken, onder meer in Amsterdam, Rotterdam en Zeeland-West-Brabant. In die procedures wordt ook kritisch gekeken naar de verdienmodellen van BNPL-aanbieders.