Nieuwe rapportageverplichtingen vernietiging onverkochte consumentengoederen

Sinds zomer 2025 geldt een rapportageverplichting met betrekking tot de vernietiging van onverkochte producten, onderdeel van de Ecodesign-wet. Eerst zijn grote bedrijven verplicht om in hun financiële jaarrapportage te rapporteren hoeveel onverkochte consumentenproducten ze hebben vernietigd en de reden hiervoor. Deze rapportageverplichting geldt voor zowel onverkochte voorraden als voor geretourneerde producten.

Voor wie gelden de verplichtingen onder de ESPR?

Grote ondernemingen hebben een rapportageplicht sinds 19 juli 2024, en het verbod op vernietiging vanaf 19 juli 2026. Middelgrote ondernemingen hebben rapportageplicht en verbod op vernietiging vanaf 19 juli 2030. Micro- en kleine ondernemingen zijn uitgezonderd op de verplichting.

Een grote onderneming heeft meer dan 250 werknemers en een omzet van meer dan 50 miljoen EUR; Een middelgrote onderneming heeft tot 250 werknemers, een omzet van maximaal 50 miljoen EUR en een balanstotaal van ten hoogste 43 miljoen EUR). Kleine ondernemingen (tot 50 werknemers en een omzet of een balanstotaal van ten hoogste 10 miljoen EUR) zijn uitgesloten.

Voor welke productgroepen geldt de verplichting?

De verplichting ziet toe op diverse consumptiegoederen. De volledige lijst vind je hier. Voorbeelden:

• Kleding en textiel: kleding, lederwaren, bontproducten, bedlinnen, gordijnen, dekens (CN-codes 4202–4303, 6301–6307).
• Hygiëneproducten: toiletpapier, sanitaire artikelen (CN 4818, 9619).
• Meubels en woonartikelen: meubels, matrassen, kussens (CN 9401–9404).
• Elektronica en apparaten: koelkasten, airco’s, wasmachines, smartphones, verlichting, speelgoed en spelcomputers (CN 8415–8528, 8539, 9006, 9503–9504).

Rapportageformat en de randvoorwaarden

Omdat het definitieve rapportageformat nog niet is vastgesteld, mogen bedrijven voorlopig zelf de wijze van rapportage bepalen (volgt uit artikel 24). Het is aan te raden nu al te starten met inzichtelijk maken hoeveel onverkochte consumentengoederen zijn vernietigd. De wet geldt voor bedrijven die zich rechtstreeks ontdoen of die anderen zich van onverkochte consumptiegoederen laten ontdoen. En let op: Deze rapportageverplichting geldt voor zowel onverkochte voorraden als voor geretourneerde producten.

Volgens de Ecodesign-wetgeving moet je in ieder geval de volgende informatie verzamelen:

1. Het aantal en het gewicht van onverkochte consumptiegoederen (per type/categorie)
2. De redenen voor het zich ontdoen van producten, mits dit niet gedeeld mag worden (denk aan gezondheids-, hygiëne- en veiligheidsredenen);
3. De verwerking: hergebruik, recycling, andere nuttige toepassing, of stort.
4. Maatregelen genomen en voorgenomen om vernietiging te voorkomen.

De rapportage moet toegankelijk zijn via een vrij toegankelijke website. Daarnaast kan de rapportage ook gebruikt worden als onderdeel in de duurzaamheidsrapportage (CSRD)

Handhaving en meer informatie

Handhaving op de rapportage en andere onderdelen van de ESPR is de verantwoordelijkheid van de ILT.

Via de volgende webpagina is meer informatie beschikbaar: ESPR - Afval Circulair.  Daarnaast kan je contact opnemen met Thuiswinkel.org op het moment dat je met vragen zit over deze nieuwe wetgeving.