Uitspraak Europese rechter over het verkopen van persoonsgegevens

Op 4 oktober 2024 heeft het Europese Hof van Justitie een belangrijke uitspraak gedaan over de verwerking van persoonsgegevens voor commerciële doeleinden en het gerechtvaardigd belang als grondslag voor deze verwerking. Het gaat om een zaak van de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB) en deze kent een lange geschiedenis.

De aanleiding van de uitspraak

De KNLTB heeft in 2018 persoonsgegevens van leden verkocht aan haar sponsoren, die deze persoonsgegevens hebben gebruikt om de leden te benaderen voor commerciële doeleinden. De leden hebben hiervoor geen toestemming aan de KNLTB gegeven. Het ging om persoonsgegevens zoals naam, geslacht en adres van 350.000 leden.

Volgens de toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft de KLNTB niet voldaan de AVG, omdat de KNLTB persoonsgegevens aan sponsoren heeft verstrekt zonder toestemming van de leden en zonder dat er een rechtmatige grondslag bestond om die te verstrekken. De AP heeft de KNLTB een boete opgelegd van € 525.000.

De KNLTB is hiertegen bij de rechter in beroep gegaan. In deze rechtszaak ging de discussie over de uitleg van het begrip ‘gerechtvaardigd belang’ in de AVG (artikel 6 lid 1 sub f AVG). Volgens de KNLTB was het delen van de persoonsgegevens gebaseerd op een gerechtvaardigd belang. Volgens de AP is een louter commercieel belang geen gerechtvaardigd belang.

Uitspraak Europese rechter

De Nederlandse rechter heeft aan de Europese rechter voorgelegd of een commercieel belang ook een gerechtvaardigd belang kan zijn. Uit de uitspraak van 4 oktober 2024 van de Europese rechter blijkt dat een commercieel belang van de verwerkingsverantwoordelijke een gerechtvaardigd belang kán zijn, als dit niet in strijd is met de wet. Er moet worden voldaan aan alle desbetreffende eisen uit de AVG (artikel 6 lid 1 sub f):

1. Het belang moet gerechtvaardigd zijn.
2. De verwerking is noodzakelijk om het belang te behartigen. Er moet worden voldaan aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.
3. Het gerechtvaardigd belang van de verwerkingsverantwoordelijke of derde weegt zwaarder dan de belangen van de betrokkene(n). Hier moet dus een belangenafweging plaatsvinden.

Hoewel de uitspraak van de Europese rechter duidelijk maakt dat een commercieel belang een gerechtvaardigd belang kan zijn, is de verwerkingsverantwoordelijke er daarmee nog niet. Een noodzaak en belangafweging zijn ook vereist voor een rechtmatige gegevensverwerking.

In de zaak van KNLTB betekent dit dat de Nederlandse rechter met deze uitspraak de zaak verder zal behandelen en beoordelen of de KNLTB in de betreffende zaak rechtmatig de persoonsgegevens heeft verwerkt.

European Data Protection Board

De European Data Protection Board (EDPB) is een onafhankelijk orgaan waarin alle nationale privacytoezichthouders uit de EU samenwerken. De EDPB heeft onlangs guidelines aangenomen over de grondslag ‘gerechtvaardigd belang’. De guidelines geven onder andere aan hoe de beoordeling van gerechtvaardigd belang en de belangenafweging moet plaatsvinden, waaronder in de context van fraudepreventie en direct marketing.

Thuiswinkel.org

Thuiswinkel.org help haar leden om compliant te zijn met wet- en regelgeving door onder andere de jaarlijkse juridische certificering, gratis juridisch advies, webinars en kennisartikelen. Ben jij geïnteresseerd in de mogelijkheden en wil je geholpen worden op dit gebied? Neem dan contact op met juridisch@thuiswinkel.org .