Nieuwe Europese UPV-regels voor textiel en schoenen

Op 16 oktober 2025 is de Europese Kaderrichtlijn afvalstoffen aangepast. Door deze aanpassing moeten alle landen in de Europese Unie een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) invoeren voor textiel en schoenen. Hierdoor worden de afspraken over het inzamelen, sorteren, hergebruiken en recyclen van textiel en schoenen in Europa aangescherpt.

In Nederland bestaat sinds 1 juli 2023 al een UPV voor textiel. De nieuwe Europese regels sluiten hierop aan, maar zorgen wel voor extra veranderingen. Producenten moeten zich uiterlijk in het voorjaar van 2028 aan de nieuwe verplichtingen houden. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt op dit moment aan de aanpassing van de Nederlandse regels.

Het ministerie schrijft hier uitgebreid over de nieuwe aanpassingen. Ook hieronder staan de belangrijkste veranderingen in de UPV voor textiel:

Uitbreiding van de productgroepen

In de huidige regels vallen consumentenkleding, bedrijfskleding en huishoudtextiel zoals beddengoed, tafellinnen en huishoudlinnen. In de nieuwe regels worden ook schoenen en andere textielproducten toegevoegd.

Een openbaar register voor producenten

Het huidige meldsysteem via een producentenorganisatie wordt vervangen door een registratiesysteem. Ook in Nederland komt een openbaar register voor producenten. Elke producent die onder de upv-textiel valt moet zich inschrijven in dit openbare register. In de registratieaanvraag staan onder andere de naam, het handelsmerk en de douanecodes van de producten die zij aanbieden. Producenten mogen hun producten alleen in dat land verkopen wanneer zij zijn ingeschreven.

Aansluiting bij een producentenorganisatie verplicht

Tot nu toe konden producenten onder de upv-textiel kiezen of zij de regels zelf of samen met anderen uitvoerden. In de nieuwe situatie kan dat alleen nog samen. Producenten moeten zich voortaan organiseren door lid te worden van een producentenorganisatie of door zelf een organisatie op te richten.

Eindgebruikers informeren

De nieuwe Europese regels bevatten extra eisen over het informeren van consumenten. Zij moeten van retailers duidelijk uitleg krijgen over waar en hoe zij textiel en schoenen kunnen inleveren. Ook moeten zij van retailers informatie krijgen over de gevolgen van de productie van textiel en over de impact van snelle mode. Verder moeten consumenten worden gewezen op wat zij zelf kunnen doen, zoals hergebruik en reparatie, en op het belang van bewuste en duurzame keuzes. Ook de manier waarop deze informatie moet worden gegeven is vastgelegd. Retailers zijn verplicht hierover te communiceren op hun website.

Eco modulatie om circulair ontwerp te stimuleren

Op dit moment moeten producenten, waar mogelijk, tarieven betalen die zijn aangepast op hoe circulair hun producten zijn. Deze regels worden strenger. De vergoedingen die producenten in de toekomst betalen worden gekoppeld aan de producteisen die in Europa worden opgesteld binnen de regels voor ecologisch ontwerp voor duurzame producten. Hierbij gaat het onder andere om repareerbaarheid, het gebruik van gerecyclede materialen en de levensduur van een product.

Meer weten? Stel je vraag aan woutervanderlaan@thuiswinkel.org.