Prinsjesdag 2025: Klimaatbeleid zet e-commerce en circulaire ambities onder druk

Tijdens Prinsjesdag werd opnieuw duidelijk dat het demissionaire kabinet-Schoof geen grote stappen zet richting versnelling van het klimaatbeleid. In de Miljoenennota zijn wel maatregelen aangekondigd, maar deze roepen meer vragen dan antwoorden op voor bedrijven die juist inzetten op duurzaamheid en circulaire economie. Voor de e-commercesector zien we veranderen op het gebied van logistiek, verpakkingen en circulaire economie.

Klimaatdoel 2030

Uit de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2024 blijkt dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen in 2030 naar verwachting 46,8 tot 54,5 procent lager ligt dan in 1990. Daarmee lijkt het nationale klimaatdoel van minimaal 55 procent reductie in zicht. Toch komt dit resultaat niet zozeer door innovaties of nieuwe investeringen, maar vooral door bedrijfssluitingen en productieafbouw in de industrie. Voor ondernemers betekent dit een vertekend beeld: terwijl de cijfers gunstiger ogen, ontbreekt de structurele basis om een duurzame economie op lange termijn te garanderen.

Beperkte visie op circulaire economie

De ambities voor circulaire economie vallen tegen, want het kabinet halveert het budget voor circulaire economie. Voor organisaties en bedrijven die juist willen investeren in toekomstbestendige modellen voelt dit als een gemiste kans.

Belasting op de afvalsector

Een andere ingrijpende Prinsjesdagmaatregel raakt de afval- en recyclingsector, cruciaal voor de e-commerceketen. Vanaf 2028 verdwijnt de plasticheffing van 567 miljoen euro en wordt de rekening doorgeschoven naar de afvalsector.

• Afvalstoffenbelasting (ASB): vrijstellingen verdwijnen, tarieven stijgen.
• CO2-heffing AVI’s: het tarief voor afvalverbrandingsinstallaties loopt op tot 295 euro per ton CO2 in 2030.
• Generieke verhoging: vanaf 2028 worden extra middelen opgehaald via bredere belastingverhogingen.

Critici vrezen dat deze maatregelen averechts werken: afvalstromen zullen makkelijker de grens overgaan, recyclinginitiatieven worden ontmoedigd en investeringen in Nederlandse circulaire verwerking dreigen stil te vallen. Voor bedrijven met duurzame verpakkingen en retourlogistiek kan dit leiden tot hogere kosten en minder mogelijkheden om circulair te ondernemen.

Ruimte voor bedrijvigheid slinkt

Een ander zorgpunt is de fysieke ruimte voor economische activiteiten. Slechts 2,5 procent van het Nederlandse landoppervlak is bestemd voor industrieclusters, havens, winkels en bedrijventerreinen. Het kabinet verwacht dat deze ruimte rond 2030 volledig uitgeput is. Voor een circulaire economie is ruimte essentieel. Het kabinet werkt aan een Nota Ruimte (2025) en een gezamenlijke uitvoeringsagenda met provincies, gemeenten en het bedrijfsleven. Doel: structurele oplossingen voor de schaarse ruimte. Thuiswinkel speelt tijdig in op deze plannen om groei en verduurzaming van e-commerce mogelijk te houden. Voorkom dat ondernemers in de knel komen.

Minder regeldruk: CO2-rapportage deels afgeschaft

Niet alle maatregelen betekenen slecht nieuws voor ondernemers. Het kabinet heeft besloten de rapportageverplichting voor werkgebonden personenmobiliteit (WPM) te schrappen voor bedrijven met minder dan 250 medewerkers. Daarmee vervalt een administratieve last die veel bedrijven disproportioneel zwaar trof. Voor grotere werkgevers blijft de verplichting voorlopig bestaan, al klinkt vanuit de markt de oproep om de maatregel volledig van tafel te halen, aangezien de rapportages nauwelijks bijdragen aan daadwerkelijke CO2-reductie.

IMVO: Europese regels vragen om meer steun

In de begroting is rekening gehouden met de komst van Europese IMVO-wetgeving, zoals de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), de Ontbossingsverordening en de nieuwe anti-dwangarbeidverordening. Het kabinet benadrukt dat hierbij zowel een gelijk speelveld binnen de EU als de uitvoerbaarheid voor ondernemers centraal moet staan. Voor de invoering is in 2026 in totaal 33,3 miljoen euro gereserveerd, deels vanuit ontwikkelingssamenwerking (ODA) en deels uit andere middelen. Hoewel de beschikbare middelen hiervoor een belangrijke eerste stap vormen, zijn ze ontoereikend om de volledige transitie naar verantwoord en duurzaam ondernemen te ondersteunen.

Conclusie: kansen blijven onbenut

Voor de onze sector liggen er grote uitdagingen in de combinatie van stijgende kosten in de afvalketen, beperkte fysieke ruimte voor distributie en een overheid die kiest voor lastenverzwaring boven stimuleringsmaatregelen. Terwijl consumenten en ketenpartners steeds meer waarde hechten aan duurzaamheid, dreigt Nederland achter te blijven door halfslachtige keuzes.

De oproep vanuit de sector is helder: kies voor stimulerend beleid dat recycling en circulaire economie ondersteunt, zodat e-commercebedrijven kunnen blijven innoveren en bijdragen aan de klimaatdoelen zonder de concurrentiepositie te verliezen.