Europese Commissie checkt of consumentenrecht nog wel ‘fit for purpose’ is

In maart 2022 is de Europese Commissie een zogenaamde fitness check gestart om te bekijken of het huidige (digitale) consumentenrecht nog voldoende bescherming biedt. De laatste jaren is digitaal ondernemen steeds belangrijker geworden – en dus ook het consumentenrecht in de digitale wereld. Daarnaast onderzoekt de Commissie of er aanvullende maatregelen nodig zijn om een gelijk niveau van rechtvaardigheid online en offline te waarborgen.

 Bij deze evaluatie wordt gekeken naar de volgende onderdelen van de EU-wetgeving:

• de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG)
• de Richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU)
• de Richtlijn oneerlijke bedingen (93/13/EEG)

De Questionnaire

Aan de hand van een questionnaire zijn beleidsopties voorgesteld waar vervolgens op gereageerd kon worden. De beleidsopties komen voort uit bovenstaande richtlijnen en zijn erg breed. Enkele voorbeelden:

• Er is behoefte aan betere bescherming tegen oneerlijke digitale handelspraktijken die de keuze van de consument beïnvloeden.
• Ondernemers moeten samenvattingen van algemene voorwaarden toesturen.
• Er moet een annuleringsknop komen voor op afstand gesloten contracten.
• Het zou mogelijk moeten zijn om een proefperiode te starten zonder betaalgegevens in te vullen.
• Het moet mogelijk zijn om niet-gepersonaliseerde reclame te ontvangen.
• De definitie van gemiddelde en kwetsbare consument moet herziend worden.

Waardering en terughoudendheid

Allereerst toont Thuiswinkel.org waardering voor de Europese Commissie dat ze in gesprek gaat met de markt om te bekijken wat er nodig is om bescherming  van de consument te waarborgen. De markt is immers afhankelijk van het niveau van consumentenvertrouwen en wij ondersteunen de Commissie graag om dit te versterken.

We zijn het ook zeker eens met bepaalde voorstellen van de Commissie, bijvoorbeeld ten aanzien van meer transparantie met betrekking tot virtuele lootboxes en in-game items. Wij vinden dat consumenten hier duidelijk over geïnformeerd moeten worden. Ook zien we, net als de Commissie, graag meer harmonisatie van Europese wetgevingen, wat leidt tot een gelijker speelveld.  In Nederland is de consument vaak beter beschermd dan in Europese lidstaten. Zo bestaat er de wet van Dam, die bepaalt dat consumenten hun langlopende contracten, zoals abonnementen, op elk moment mogen opzeggen met een opzegtermijn van maximaal een maand. Het zou goed zijn als soortgelijke regels door de hele Unie zouden gelden.

Maar op sommige vlakken zijn we terughoudend. Algemeen gesproken vinden we dat het Europese consumentenrecht erg extensief is en weinig hiaten heeft. Er valt ons insziens meer te halen in het informeren van de ondernemers en consument, dan in additionele complexe wetgevingen. Ook zijn zaken als personalisatie van belang voor het goed functioneren van de e-commercesector. Met name voor het mkb, dat leunt op de meerwaarde en efficiëntie hiervan. Wij vinden dan ook dat hier ruimte voor moet blijven. Tot slot vinden we dat de Commissie voorzichtig moet zijn met de omkering van de bewijslast. Dit kan namelijk leiden tot enorme administratieve lasten. Alhoewel consumentenvertrouwen cruciaal is, moet de bewijslast niet op een onevenredige manier bij de handelaren of online marktplaatsen worden neergelegd.

Meer info ?

Hierboven wordt slechts een deel van de consultatie uitgelicht. Wil je meer informatie over de beleidsopties die aan bod kwamen tijdens de consultatie en de mening van Thuiswinkel.org? Neem dan contact op met Djim Segers.