Thuiswinkel.org blij met stap in de goede richting eID-dossier

just

Met een positief gevoel heeft Thiuswinkel.org kennis genomen van de stappen in de goede richting in het eID-dossier. Het besluit van staatssecretaris Knops om de aanbestedingsstrategie te laten vallen en over te gaan op een accreditatiestrategie is het juiste besluit. Er ontbreekt echter nog één toezegging. “Het is mooi dat er weer eens besluiten worden genomen. Het is goed dat accreditatie de voorkeur boven aanbesteden krijgt. Het is nog beter als we straks ook een publiek middel voor online identificatie krijgen”, aldus Just Hasselaar, senior adviseur voor Thuiswinkel.org.

Open toelating, op basis van accreditatie, versterkt de innovatiekracht van de markt. Hoe meer innovatie hoe sterker de middelen waarmee consumenten en burgers zichzelf online kunnen identificeren. We doen immers al onze zaken online maar maken nog steeds gebruik van het onveilige kopietje paspoort. Maar het verhaal is nog niet compleet.

De overheid zet zich in voor een betere online dienstverlening. De Wet Digitale Overheid, die deze ambitie moet waarmaken, juichen wij dan ook van harte toe. Wel betreuren wij het ten zeerste dat dit wetsvoorstel voornamelijk de belangen van de publieke dienstverleners dient. Ook BV Nederland heeft behoefte aan de onmisbare digitale tools die deze wet mogelijk maakt. Primair missen wij een publiek online identificatiemiddel waarmee personen zich éénmalig online kunnen identificeren. De huidige praktijk van ‘kopietje paspoort’ is onveilig, onpraktisch en werkt zelfs identiteitsfraude in de hand.

Identificatie is een kerntaak van de Rijksoverheid. Wettelijke Identificatie Documenten (WID) zoals het paspoort, NIK en rijbewijs fungeren dan ook als een noodzakelijke nutsvoorziening voor de Nederlandse consument en het Nederlandse bedrijfsleven. Door het afschermen van het publieke eID-middel voor gebruik door BV Nederland, veroorzaakt de overheid een fundamenteel en onwenselijk verschil tussen fysiek en digitaal handelen. Ook werkt de overheid door de lange aanloop in dit traject identiteitsfraude in de hand en lopen Nederlandse ondernemers financiële kansen mis. Het gaat ons om het identificeren van personen, niet om de handelingen herhaald inloggen of autoriseren. Dit onderscheid is noodzakelijk, omdat in een eerder stadium is gebleken dat de rol van de overheid in het domein van identificatiedienstverleners marktverstorend kan werken. Desalniettemin zijn alle ondergetekende van mening dat het éénmalig identificeren van een persoon met een publiek middel een basisvoorziening moet zijn in een digitale samenleving.

De volgende argumenten onderbouwen de stelling om het publieke middel (DigiD en opvolgers, eIDAS substantieel en hoog) open te stellen voor identificatie (niet het inloggen, dat is aan de markt) in het niet-BSN-domein:

  1. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid identificatiemiddelen verstrekt waarmee zij zich online en in de fysieke omgeving kunnen identificeren. Identificatie is daarmee een algemene nutsvoorziening. Ongeacht of deze plaatsvindt in het publieke of het private domein. In de fysieke omgeving kan dit reeds met een paspoort. Ook in de online omgeving moet de publieke eID deze breed maatschappelijke rol gaan vervullen.
  2. DigiD is nu nog een kostbare oplossing. Door DigiD beschikbaar te stellen aan een bredere afzetmarkt dalen de kosten en groeit de financiële ruimte voor innovatie. 
  3. Het gebruik van persoonsgegevens in de online omgeving is onderdeel van een lopende maatschappelijke discussie. Keuzevrijheid in identificatiemiddel is in dit domein van groot belang. 
  4. Consumenten willen met hun middel overal terecht kunnen en dienstverleners willen op hun beurt alle consumenten kunnen bereiken. Interoperabiliteit, gebruiksgemak en voorkomen van onnodige meerkosten zijn daarom belangrijke uitgangspunten. Het lijkt vanuit eenduidigheid voor de consument, het verkleinen van de digitale sleutelbos en schaalvoordeel voor de overheid daarom logisch om het publieke eID, dat nu enkel voor de publieke sector wordt ontwikkeld, tevens beschikbaar te maken voor het private domein.

Momenteel is de markt van identificatieoplossingen een innovatieve maar bij het grote publiek een grotendeels onbekende markt. Door de consument te laten werken met een publiek identificatiemiddel zal deze markt groeien. Marktoplossingen zijn naar alle waarschijnlijkheid beter in staat om te innoveren in gebruiksgemak en aanvullende dienstverlening dan het publieke middel. Doordat consumenten de voordelen van veilig online identificeren ontdekken, gaan zij daarna op zoek naar oplossingen die beter aansluiten bij hun behoeften. Het publieke middel is dan ook geen concurrent maar een aanjager in de identificatiemarkt.

Noot: Deze blog is geschreven als reactie op een beleidswijziging uit Den Haag

Auteur: Just Hasselaar 

Just HasselaarJust Hasselaar is beleidsadviseur digital transactions bij Thuiswinkel.org. Voor vragen over deze blog en andere kwesties rondom digital transactions, kun je hem bereiken via .