Hoe gaat Europa om met het platformvraagstuk?

Europese vlag

De rol van platformen in onze economie is een internationale discussie die lokaal wordt gevoerd, ook in Nederland. Dit artikel geeft een overzicht van drie van deze discussies over de platformeconomie, waar Thuiswinkel.org (soms zichtbaar, soms minder zichtbaar) bij betrokken is (geweest).

Eerder dit jaar voeren vijf belangen- en brancheorganisaties, waaronder Thuiswinkel.org, een enquête uit onder hun leden die (overwegen om te gaan) verkopen via platformen. De belangrijkste conclusie uit dit onderzoek dat plaatsvond onder de vlag van ShoppingTomorrow, was dat bijna 60% van de retail- en hotelondernemers in Nederland zich zorgen maakt over de machtspositie die platformen verwerven. Grote zorgpunten die hierbij werden genoemd, zijn de stijgende verkoop-/advertentiekosten, het (gebrek aan) rendement en de concurrentie van de online platformen zelf. Al met al is het dus niet vreemd dat er zowel op nationaal als op Europees niveau discussies worden gevoerd over deze ontwikkeling.

Meer over de Europese Parlementsverkiezingen

Europese vlagDe Europese Verkiezingen en de richting die de EU hierna opgaat, zijn van groot belang voor de Europese (en daarmee Nederlandse) e-commercesector. Daarom komen er deze periode relevante blogs en artikelen over de belangrijkste thema's op onze website te staan. Je vindt deze op onze speciale pagina over de Europese Parlementsverkiezingen.

Mededingingsrecht fit for purpose?

De marktmacht en mededingingsrechtelijke aspecten van mondiale techreuzen is het onderwerp van onderzoek geweest van het Ministerie van Economische Zaken. In een zogenaamde consultatie werden stakeholders, waaronder Thuiswinkel.org, gevraagd hoe zij tegen dit vraagstuk aankeken. De reactie van Thuiswinkel.org daarop was dat van mondiaal opererende techreuzen een potentieel misbruik van marktmacht uitgaat, waarop Europese en dus ook Nederlandse mededingingsregels niet zijn toegerust. Het mededingingsrecht stelt toezichthouders namelijk in staat om misbruik vast te stellen als het plaatsvindt of plaatsvond. Tegen toekomstig misbruik van marktmacht bestaan geen rechtsmiddelen. Thuiswinkel.org opperde daarom om het mededingingsrechtelijke instrumentarium te onderzoeken of deze nog voldoende past bij het huidige en toekomstige digitale tijdperk.

Taskforce Platformeconomie: Brede economische en maatschappelijke effecten

Het mededingingsrecht is bijzonder belangrijk, maar nog steeds slechts een beperkt onderdeel van de totale discussie over de platformeconomie. Vanwege het disruptieve karakter van platformen en de kansen die zij retailers bieden, is ook BV Nederland in actie gekomen om te bepalen welk beleid in Nederland moet worden gevoerd om van die kansen gebruik te maken en tegelijkertijd aandacht te besteden aan de zorgpunten. Dit is lang niet alleen een defensieve discussie (mededingingsrecht), maar vooral ook een offensieve.

Thuiswinkel.org-voorzitter Paul Nijhof nam plaats in de Taskforce over de Platformeconomie van VNO-NCW, waarbij Thuiswinkel.org is aangesloten. Aan de adviezen van deze Taskforce zullen we binnenkort uitgebreid aandacht besteden, maar op hoofdlijnen komt het hierop neer: de transitie naar een platformgedreven economie moet worden omarmd, waarbij aandacht moet bestaan voor de kansen en bedreigingen. Geld verdienen in een economie met platformen kan namelijk alleen succesvol zijn door oog te hebben voor bredere economische en maatschappelijke effecten. Daarbij moeten de verdienkansen voor alle ondernemingen het uitgangspunten zijn.

De hieruit volgende aanpak zal in grote lijnen neerkomen op een verbetering van het investeringsklimaat, de spelregels rondom toezicht en mededinging, arbeidsmarktvraagstukken en de rol van Nederland en haar samenwerking met Europa en internationale bedrijven (zie ook de recente blog die daarover vanuit Thuiswinkel.org recent verscheen).

P2B-verordening

Omdat Europa altijd om de hoek is, en de verkiezingen voor het Europees Parlement voor de deur staan, is het goed om hier nog te vermelden dat dat Parlement ook verantwoordelijk is voor de P2B-verordening. Deze regelgeving gaat de verhouding tussen verkoper en platform reguleren. Thuiswinkel.org heeft zich via Ecommerce Europe met de totstandkoming van deze regels bemoeid. Twee belangrijke pijlers waarop deze Verordening rust is de verplichting van het platform om transparant te zijn over bijvoorbeeld het wijzigen van voorwaarden en tarieven. De tweede pijler wordt gevormd door de faciliteiten die platformen moeten bieden om te bemiddelen in conflicten tussen verkopers en platformen. (Klik hier voor een verdere uiteenzetting van de P2B-verordening.)

De opkomst van grote (inter)nationale platformen is dus een hot topic dat niet alleen retailers bezighoudt, maar ook belangenverenigingen en zelfs politici uit Den Haag en Brussel. De totstandkoming van de hierboven genoemde verordening helpt bij het organiseren van een gelijk speelveld tussen retailers en platformen. We staan nog maar aan het begin van een serie aan beleid, regelgeving, onderzoek en toezicht dat meer licht op de relatie tussen verkoper en platform zal laten schijnen in het belang van de concurrentiepositie van de Europese e-commercesector.

Meer informatie?

Foto Martijn Hos Wil je meer weten over de platformeconomie of over wat Thuiswinkel.org op dit gebied doet voor haar leden? Neem dan contact op met Martijn Hos, beleidsadviseur mededinging bij Thuiswinkel.org ().