22 mei 2018

“Ook onder de PSD2 houdt de consument de controle over zijn bankrekening”

Interview met Bernard Juffermans van DNB

creditcard op toetsenbord met slotje

Op het gebied van digital transactions staat 2018 vooral in het teken van de Payment Service Directive 2, ofwel PSD2. Zelfs nu het nog niet helemaal duidelijk is wanneer deze Europese wet in Nederland wordt aangenomen, houdt hij de gemoederen van consumenten en webshops al enorm bezig. We spraken met Bernard Juffermans, strategic adviser PSD2 bij De Nederlandsche Bank (DNB), over wat PSD2 precies inhoudt en hoe deze nieuwe wet het Nederlandse betaallandschap gaat veranderen.

“Met PSD2 wil de Europese Unie de concurrentie tussen banken en financiële instellingen stimuleren”, begint Bernard. “In het kort kunnen derde partijen onder deze richtlijn toegang krijgen tot de bankgegevens van consumenten en bedrijven, uiteraard pas na de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene.”

PSD2 zorgt ervoor dat financiële instellingen de betaalgegevens van consumenten op drie manieren kunnen gebruiken:

  • Het uitvoeren van een saldocheck, bijvoorbeeld voorafgaande aan een incasso.
  • Het downloaden en analyseren van betaalinformatie.
  • Het doen van betaalinitiaties uit naam van de consument. Dit is een bijzonder belangrijke optie voor webwinkels omdat zij met deze nieuwe betaalmethode hun betaalproces nog soepeler kunnen laten verlopen.

“Een aantal van deze mogelijkheden vindt trouwens nu ook al plaats”, aldus Bernard. “Denk maar aan het opsturen van een kopie van je betaalrekening of salarisstrook bij het aanvragen van een hypotheek. Onder de PSD2 wordt het aanvragen van een hypotheek alleen maar vereenvoudigd.”

Gemak dient de mens

Daarmee wordt ook meteen het grootste voordeel van de PSD2 genoemd, want de richtlijn biedt vooral veel meer gemak voor consumenten. Via de genoemde betaalinitiatieven kunnen zij straks bijvoorbeeld met een enkele druk op de knop veilig hun betaling in webshops afronden. “En in fysieke supermarkten kun je straks je boodschappen met een app op je telefoon scannen en vervolgens de rij bij de kassa vermijden en gewoon de winkel uitlopen. Door akkoord te gaan met het bedrag van de aankoop wordt het verschuldigde bedrag vervolgens automatisch van je rekening afgeschreven.”

Ook voor webwinkeliers liggen er veel kansen met de nieuwe Europese richtlijn. Met het accepteren van betaalinitiatieven voegen zij een veilige betaalmethode toe aan hun aanbod. “In tegenstelling tot incassobetalingen kunnen betaalinitiatieven niet meer worden teruggedraaid, waardoor de winkelier zekerheid heeft over de betaling”, vertelt Bernard. “Daarnaast wordt het afrekenen met een betaalinitiatief een stuk gemakkelijker en  sneller. Dit kan dus conversieverhogend  werken, wat wel blijkt in een land als China, waar een dergelijke betaalmethode al wordt aangeboden via de WeChat-app.”

Maar hoe zit het dan met privacy?

Toch komen er vanuit de markt heel wat kritische geluiden over de PSD2. Zo vallen opgelegde wetten vanuit Brussel over het algemeen niet altijd even goed en is de burger bang voor zijn privacy als banken en andere instellingen ineens toegang krijgen tot zijn financiële gegevens. “Ik snap de bezorgdheid van consumenten in dit geval, maar ik kan niet genoeg benadrukken dat derde partijen pas toegang krijgen tot deze gevoelige informatie als de betrokkene daar zelf uitdrukkelijk toestemming voor geeft”, aldus Bernard. “De financiële instellingen mogen de verkregen informatie ook alleen gebruiken voor het vooraf vastgestelde doel en de gegevens niet doorverkopen aan of delen met andere partijen.”

Het is daarbij ook goed om te weten dat instanties als de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en DNB op dit gebied als toezichthouder optreden. “Allereerst kunnen alleen partijen die van ons een vergunning krijgen gebruikmaken van de nieuwe diensten onder PSD2. Dit zijn dus allemaal bedrijven die door ons zijn gescreend en goedgekeurd”, legt Bernard uit. “Daarnaast zien wij er samen met andere instanties en de banken streng op toe dat alles volgens de regels gebeurt. Als er onverhoopt toch iets misgaat, dan heeft de AP, bij privacyschending op basis van de privacywetgeving, de mogelijkheid om een forse boete op te leggen van maximaal € 20 miljoen of 4% van de bruto jaaromzet en kan DNB zelfs de vergunning intrekken.

Om consumenten goed voor te bereiden op de komst van de PSD2, start DNB dit najaar of begin 2019  met een uitgebreide voorlichtingscampagne. “Onder andere via commercials op radio, televisie en internet willen we op een duidelijke manier laten zien wat de PSD2 inhoudt en welke impact deze richtlijn gaat hebben op het Nederlandse betaallandschap. Maar bovenal zal hierin naar voren komen dat de consument te allen tijde de touwtjes in handen blijft houden als het om zijn financiële gegevens gaat. Zonder zijn uitdrukkelijke toestemming zal er niemand toegang krijgen tot zijn betaal- en/of spaarrekeningen."

Wanneer wordt de PSD2 van kracht?

De komst van de PSD2 laat in Nederland nog even op zich wachten. Waar de implementatiewet in januari al in acht landen in werking is getreden en begin mei in nog eens vier landen (van de 28 in totaal), heeft hij in ons land vertraging opgelopen. Dit komt omdat er veel vragen opkwamen over veiligheid en privacy. Deze vragen worden nu door de minister beantwoord en waar nodig zal hij naar verwachting de  conceptwetstekst aanpassen. Op welke datum de wet in Nederland van kracht wordt, is op dit moment nog niet bekend. Na het beantwoorden van de vragen, moet de wet zowel door de Tweede als de Eerste Kamer worden goedgekeurd voordat hij in Nederland van kracht is.

Meer informatie?

Heb je nog vragen over PSD2 of over andere onderwerpen op het gebied van digital transactions? Neem dan contact op met Just Hasselaar, policy adviser digital transactions bij Thuiswinkel.org ().