6 maart 2018

Zowel consumenten als webwinkels profiteren van de AVG

Privacy in Scrabble letters

Met de AVG op komst worden consumenten steeds privacybewuster en staan bedrijven op scherp. In minder dan tachtig dagen moeten zij aan nieuwe verplichtingen voldoen. Ondertussen werpen actualiteitenprogramma’s als Tegenlicht en Door het hart van China een blik op hoe het gesteld is met privacy in landen buiten Europa. Wat leert dit ons? Is de Europese AVG slechts een innovatiekiller of geeft het naast onze burgers juist ook onze bedrijven moed?

Het recht op privacy gaat er eigenlijk om dat je de vrijheid hebt om jezelf te zijn, om je eigen keuzes te maken en om je te gedragen zoals jij dat wilt. Het geeft je de vrijheid om je identiteit te ontplooien en om je anders te gedragen op je werk dan tegenover je ouders of je vrienden. In Nederland is het recht op privacy vastgelegd in de grondwet, waarin wordt bepaald dat er niet zomaar inbreuk gemaakt mag worden op je privéleven en dat je communicatie met anderen niet mag worden afgeluisterd. Het recht op privacy mag enkel worden beperkt wanneer dit redelijk en legitiem is (bijvoorbeeld in het belang van de nationale veiligheid) en wettelijk is bepaald.

 

AVG: zorgvuldige omgang met persoonsgegevens 

Tegelijk wordt onze privacy gewaarborgd omdat er is vastgelegd dat er op een zorgvuldige manier moet worden omgegaan met ieders persoonsgegevens. Persoonsgegevens zijn niet altijd privacygevoelige gegevens, maar kunnen wel privacygevoelig worden, bijvoorbeeld door ze te combineren of door het opstellen van profielen. Losse medische gegevens zeggen op zich niet zo veel, totdat ze worden gekoppeld aan een naam of woonadres. Hetzelfde geldt voor informatie over welke aankopen je doet, met wie je telefoongesprekken voert en hoeveel parkeerboetes je het afgelopen jaar hebt gehad. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) bepaalt wat een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens is. Zo mogen persoonsgegevens nooit zonder wettelijke grondslag met derden worden gedeeld en moeten organisaties transparant zijn over de rechten van de klant.

Met onze grondwet en de AVG is het met privacy in Nederland goed gesteld. Maar hoe anders is dat in sommige andere landen?

Privacy in China?

Het omstreden social credit system in China schijnt de overheid in staat te stellen om individueel winkel-, betaal- en rijgedrag van burgers te monitoren en te scoren, om hen vervolgens voor dit gedrag te belonen of te bestraffen. Het systeem zou moeten worden ingevoerd in 2020. Wat de exacte consequenties zijn van het hebben van een goede of slechte score is nog niet duidelijk. Maar voorbeelden uit lopende experimenten geven aan dat je bij slecht gedrag (de overheid bepaalt de norm) bijvoorbeeld geen lening kunt krijgen bij een bank, je het land niet mag verlaten of je kinderen niet worden toegelaten tot bepaalde scholen. Persoonsgegevens lijken zonder waarborgen via private partijen met de overheid te kunnen worden gedeeld. Daarmee lijkt het recht op privacy, het recht om jezelf te zijn of het recht om anders te zijn in verschillende kringen enorm te worden beperkt of misschien zelfs niet te bestaan. Sterker nog, de overheid gebruikt in deze situatie persoonsgegevens om haar burgers te sturen en geeft ze niet de vrijheid voor burgers om zichzelf te kunnen ontplooien of zelfs de mogelijkheid om fouten te maken en daarvan te leren.

Bescherming van privacy biedt ook kansen

Europese webwinkels krijgen er met de komst van de AVG een hoop ingewikkelde verplichtingen bij. De boetes voor overtredingen, die kunnen oplopen tot 4% van de wereldwijde jaaromzet, zijn schrikbarend hoog en ook de impact op de bedrijfsvoering is in sommige gevallen bijzonder groot. Tegelijk schept het een kader voor de omgang met persoonsgegevens in heel Europa. De Europese consument, die steeds bewuster wordt, behoudt graag zijn vrijheid en shopt nu eenmaal graag bij een bedrijf dat goed omgaat met zijn persoonsgegevens. Partijen die nu dus al vooroplopen op het gebied van privacy, kunnen een grote slag slaan en nieuwe (tevreden) klanten aantrekken.

Daarmee is de AVG dus niet een innovatiekiller; de nieuwe privacywet creëert met de geschetste kaders eerder een goede balans tussen het beschermen van de privacy van de consument aan de ene kant en een goed klimaat voor retailers aan de andere. Met andere woorden, een situatie waaruit zowel de consument als de retailers als winnaar naar voren komt, en niet (alleen) de (Chinese) regering.

Meer informatie?

Wil je meer weten over de AVG of andere privacygerelateerde onderwerpen? Bekijk onze andere pagina's met veelgestelde vragen over de AVG, meer informatie over de Thuiswinkel Privacytool of de samenvatting over de AVG.