29 januari 2018

Doorpakken in duurzame stedelijke distributie

Getekende stad afgebeeld

De toenemende aandacht voor duurzaamheid, luchtkwaliteit, deeleconomie en circulaire economie heeft samen met de groeiende stedelijke bevolking grote invloed op de stadsdistributie. Het gedrag van de ontvangers van pakketten en zendingen verandert (zowel in b2b als in b2c) en we staan nog maar aan het begin van de mogelijkheden die digitalisering en robotisering met zich meebrengen. Welke mogelijkheden zijn er om te kunnen (blijven) voldoen aan de wensen van de betrokkenen en te komen tot een toekomstbestendige winkelbevoorrading van de Nederlandse steden?

Er zijn verschillende trends en uitdagingen die op dit moment bij elkaar komen in de stedelijke omgeving en druk geven op de beschikbare ruimte in de steden. Steeds meer verkeer en steeds meer mensen die gebruik willen maken van de beschikbare ruimte zorgen ervoor dat er keuzes gemaakt moeten worden. Bij de (her)inrichting van steden moet rekening worden gehouden met de trend dat consumenten kiezen voor gemak. Zij willen bestellingen snel en zonder meerkosten op een zelfgekozen tijdstip en locatie ontvangen. Diensten als same-day delivery en korte tijdsvensters maken het bezorgen van pakketten erg complex voor de verzendende en vervoerende partijen. Als gevolg hiervan worden webwinkels en logistiek steeds meer uit elkaar gedreven; de consument bepaalt zelf zijn logistiek.

De expertgroep City Distribution komt in haar bluepaper met aanbevelingen voor de retail, logistiek dienstverleners en gemeenten. Hieronder staan een aantal van deze aanbevelingen beschreven.

Aanbevelingen retail

  • Op dit moment zijn er geen of nauwelijks mogelijkheden om als (klein/middelgroot) bedrijf of particulier invloed uit te oefenen op de wijze van levering (bijvoorbeeld of het milieuvriendelijk gebeurt). Keuzemogelijkheden, desnoods met bijbetaling, moeten beschikbaar worden.
  • Tariefdifferentiatie: er wordt een differentiatiemodel ontwikkeld waarbij de consument een keuze kan maken op basis van duurzaamheid en kosten versus gemak en snelheid van leveren. Wie snel of op een tijdvak of locatie naar keuze geleverd wil krijgen, moet daarvoor betalen en de logistiek dienstverlener krijgt daarvoor zijn vergoeding.

Aanbevelingen logistiek dienstverleners

  • Logistiek dienstverleners kunnen het verschil maken door te investeren in uitstootvrije modaliteiten. Om de business case sluitend te maken is onder meer duidelijkheid nodig over de definitie van het emissievrije gebied in de steden en moeten voldoende emissievrije of hybridevoertuigen beschikbaar zijn tegen marktconforme tarieven.
  • Het bieden van gemak aan consumenten, zoals pick-up-points, pre-ordering, click&collect, same-day delivery, tijdvaklevering (waarbij de ontvanger aan zet is) en de beperkte beschikbare ruimte in de binnenstad, maakt het soms noodzakelijk om als vervoerders samen te werken, want het is lastig om dergelijke zaken in één logistiek netwerk te integreren. Voertuigen gaan vol heen en grotendeels leeg terug. Onderzoek of het mogelijk is om deze capaciteit slimmer te benutten voor retourstromen, bijvoorbeeld door een samenwerking op het gebied van b2b- en b2c-retouren.

Slim gebruikmaken van ruimte en toepassing ict

Op straatniveau kunnen gemeenten laad- en losplekken dynamisch maken en aan gebruikers via de cloud informatie over de beschikbaarheid verstrekken. Zo ontstaan slimme laad- en losplekken. Deze kunnen op de momenten dat het druk is met bevoorraden beschikbaar zijn voor stadslogistiek en op andere momenten dienst doen als ruimte voor een terras of om fietsen te parkeren.

Als oplossing kan de gemeenten onderzoeken of aan de randen van de (autoluwe) winkelgebieden laad- en losplekken kunnen worden gerealiseerd, zodat ook na 11.00 uur geleverd kan worden. Vanaf zo’n plek kan dan met bijvoorbeeld een elektrische palletwagen, of desnoods lopend, toch bevoorraad worden. Een andere mogelijkheid is nacht- of daluurbevoorrading van pakketpunten of winkels.

In winkelgebieden kunnen de afnemers van goederen samenwerken om zodoende de goederenstromen efficiënter te laten verlopen. Gemeenten kunnen deze samenwerking faciliteren en aanmoedigen. Het inzichtelijk maken van de goederenstromen en de bijbehorende stopdichtheid en beladingsgraad geeft inzicht in de kansen voor samenwerking en verdere bundeling van goederen. En als straten in winkelgebieden opnieuw ingericht moeten worden, zou logistiek een prominentere plek moeten krijgen. Denk daarbij aan inpandige losfaciliteiten en onbemande ruimten waar vanuit de logistiek dienstverleners beladen kan worden. Dergelijke ruimten kunnen bijvoorbeeld met een smartlock worden uitgerust, om op die manier ook de toegang te waarborgen en te monitoren. Daarnaast zijn er mogelijkheden op het gebied van ruimtelijke ordening, zoals speciale routes om de retailers gemakkelijk te bevoorraden.

Download de bluepaper

Wil je meer lezen over de bevindingen van de expertgroep City Distribution, download dan hier hun bluepaper ‘Doorpakken in duurzame stedelijke distributie’.