4 oktober 2017

De Europese balans

Europese vlag Mag ik nog even terugkomen op de verkiezingen? Helemaal nu een regeerakkoord toch werkelijk in zicht komt? De ‘wandelgangen’ vertellen dat het toch eerder volgende week wordt dan eind oktober. Ook zijn al datums geblokt in de agenda van het Staatshoofd. Hoewel e-commerce nog steeds zit te wachten op een ‘go’ voor meer cyberveiligheid en meer e-vaardigheden, is het Europese perspectief er een waar ik aankondigde dat de belangrijkste verkiezingen nog moesten komen. Nu hebben na de Brexit en de Franse verkiezingen ook de Duitsers gekozen en kan een voorzichtige balans worden opgemaakt. Het saldo van de balans wordt volgens mij opgemaakt uit twee factoren; populisme en de nieuwe Europese realiteit.

Populisme bestaat niet

Eén realiteit is de stem van het volk. Een andere realiteit is dat politieke partijen vooral elkaar wegzetten als populistisch – zo wil je toch eigenlijk zelf niet door het leven gaan? Een stevige ruk naar rechts is nu een feit in Duitsland. Daarin zijn twee dingen interessant. Kiezers voor AfD vragen aandacht voor hun inkomenspositie in relatie tot het immigratievraagstuk. Daar, en dat is mijn tweede punt, moet een Duitse coalitie onder leiding van Merkel dus aandacht aan geven. De tijd die dat van de interne Duitse politiek vraagt, kan niet worden besteed aan aandacht voor Europa hoewel dat Emmanuel Macron zijn wens is.

Europese realiteit

Sinds de oprichting van de EGKS is de as Parijs-Berlijn belangrijk voor de Europese verhoudingen. Met de Brexit verliest Nederland een belangrijke bondgenoot om tegenwicht te bieden aan Frans-Duitse standpunten. Daarmee is de vraag wie de nieuwe vrienden van ons land in Europa moeten zijn en wat Europa zelf moet zijn. Qua vrienden liggen de Scandinaviërs (helemaal als Noorwegen aan boord van de EU zou komen) meer voor de hand dan landen in het oosten of zuiden.

Voorts vragen geopolitieke verhoudingen met de opkomst van China en terugtrekkende bewegingen van Trump om een Europa dat naar buiten toe de krachten bundelt, maar intern een bescheiden houding aanneemt. Een nieuwe Europese realiteit is dat lidstaten eigen speelruimte moeten hebben om ieder voor zich antwoorden te vinden voor de behoeften van het volk. Dat is niet makkelijk in een context waarin ook een stabiele euro een must is – we willen niet nogmaals een Eurocrisis – en dus vergaande Europese financiële afstemming nodig is.

Auteur: Martijn Hos

Foto Martijn Hos Sinds september 2010 is Martijn Hos directeur belangenbehartiging & beleid bij Thuiswinkel.org. Hij is verantwoordelijk voor beleidsadvisering aan de overheid, politiek en stakeholders over online retail. De nadruk hierbij ligt op thema’s als consumentenrecht, betalingsverkeer, privacy, veiligheid, logistiek en duurzaamheid. Hiervoor was hij werkzaam in verschillende functies bij VNO NCW. Voor vragen kun je mailen naar