27 juli 2017

Bitcoin-burgeroorlog: wat is er aan de hand?

Bitcoin

In de rumoerige begindagen van de twintigste eeuw waren er tientallen soorten communisme, socialisme en anarchisme. Allemaal wilden ze het anders doen dan voorheen en allemaal hadden ze een eigen variant op de enige ware toekomstvisie. Deze situatie laat zich goed vergelijken met de huidige strijd in Bitcoinland. Verschillende partijen vechten elkaar de tent uit en allemaal prediken ze het beste voor te hebben met de munteenheid van de toekomst. Wie heeft er gelijk?

De afgelopen maanden is de koers van de bitcoin enorm gestegen om daarna weer flink te dalen. Wat voor het grote publiek onbekend was, is de grote strijd die achter de schermen gaande is over de toekomst van de digitale munt. Dat de koers nu weer stijgt, heeft te maken met het feit dat er voor nu een consensus is bereikt. Een splitsing van de blockchain is afgewend en we hebben straks niet meerdere versies van dezelfde munt. Een korte uitleg over blockchain, consensus en splitsingen binnen dit innovatieve online betaalmiddel lijkt me daarom wel op zijn plaats hier.

Gedecentraliseerd internet

Bitcoin (afgekort als BTC) is geboren in een whitepaper opgesteld door iemand (of een groep personen) die we alleen kennen onder het pseudoniem Satoshi Nakamoto. De titel van het stuk is veelzeggend over de visie van Satoshi: Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. Samengevat is BTC gemaakt voor en door mensen. Het is een community asset waar geen centrale autoriteit het voor het zeggen heeft. BTC is samen met de onderliggende blockchaintechnologie misschien wel hét middel om de belofte van een vrij internet mogelijk te maken. Een gedecentraliseerd internet dat van de mensen is in plaats van big tech.

BTC bestaat dus uit code en software en heeft daarom ook updates en patches nodig. Maar omdat BTC geen eigenaar of centrale beheerder heeft, moet er in het netwerk consensus bestaan over alle te implementeren aanpassingen. Dit komt omdat alle miners (de partijen die het netwerk overeind houden met computerrekenkracht in ruil voor BTC) deze update op de blockchain moeten accepteren om te voorkomen dat er een chain split ontstaat.

Hoe werkt een blockchain eigenlijk?

Een veelgebruikte term voor blockchain is een decentraal grootboek vol met gedane transacties, verspreid over alle deelnemers in het netwerk. Alle partijen in een netwerk schrijven allemaal dezelfde transacties in een datablok van maximaal 1mb (block) op. Zodra dit blok vol zit, wordt het over het netwerk verdeeld. Zo ontstaat er een ‘keten’ (chain) van afgesloten blokjes vol informatie die niet te vervalsen zijn, omdat zij over een netwerk van talloze computers worden opgeslagen. Alle miners accepteren deze blokjes en het is in deze blokjes dat de updates worden doorgevoerd. Dit is meteen de kracht (onvervalsbare informatie) en de uitdaging (het bereiken van consensus) van blockchain.   

Miners vs. gebruikers

BTC is dus niet alleen een nieuwe manier van online handelen of een nieuwe munt. Het is eigenlijk een experiment in hoe een idee met significante waarde decentraal en dankzij gebruikers blijft bestaan. Grof samengevat zit BTC op dit moment een strijd tussen miners en gebruikers. Omdat BTC in de loop der jaren (het bestaat al tien jaar) steeds moeilijker is geworden om te minen, zijn er grote partijen gekomen die het geld en de apparatuur hebben om dit te kunnen blijven doen. Hierdoor is er dus alsnog centralisatie van middelen ontstaan.

Miners hebben andere belangen dan gebruikers. Doordat BTC zo populair is, zijn de transactiekosten gestegen en is de snelheid gedaald. Miners verdienen aan transacties en hebben weinig baat bij oplossingen die ten koste gaan van dit verdienmodel. Gebruikers willen juist hoge snelheden en lage kosten. Zonder op de technische details van de diverse potentiële oplossingen in te gaan, laat de situatie zich eenvoudig als volgt omschrijven: Miners willen oplossing A, de gebruikers oplossing B. Tijdens een conferentie in New York waar alle grote miners aanwezig waren, hebben de miners een oplossing gekozen die eerst oplossing B implementeert en na een paar maanden een afgezwakte oplossing A. Het is dus een ultiem politiek compromis dat door een kleine groep achter gesloten deuren is bedacht.

En nu?

Na maanden onrust lijkt de minersoplossing te worden geïmplementeerd. Aangezien nagenoeg alle miners zich achter deze oplossing hebben geschaard, is er een consensus bereikt. Er is genoeg steun voor een BTC-update zonder dat dit een chain split tot gevolg heeft. Dit kan echter nog steeds veranderen en er zijn al signalen dat kleine fracties toch kiezen voor andere oplossingen. De verwachting is echter dat de minersoplossing leidend blijft en BTC gewoon blijft bestaan.

Maar de vraag of de gekozen weg past binnen de consensus en het peer2peer-model van BTC, is nog niet beantwoord. BTC is meer dan een munt omdat het een radicaal andere koers voorstelt voor wat nu kennen als internet en centrale machten. Net als tijdens de opkomst van nieuwe politieke stromingen gaat ook deze ontwikkeling gepaard met tientallen variaties op het oorspronkelijke gedachtengoed. Er zijn BTC-fundamentalisten die niet willen dat er aan de oorspronkelijke visie van Satoshi wordt gesleuteld en er zijn BTC-pragmatici die willen dat de munt geschikt is voor snel en goedkoop betalen. BTC is een sociaal experiment van € 40 miljard en de toekomst van de cryptomunt is daarom bijzonder boeiend.

Update:

Ondanks de eerdere berichten lijkt er toch een splitsing van BTC aan te komen. Het gaat om een kleine groep miners en exchanges die een andere koers willen varen. Deze splitsing kan eerder gezien worden als de lancering van een alternatieve digitale munt (genaamd Bitcoin Cash (BCC)) zoals dat in het verleden al vaker is gebeurd. Hoe groot deze munt uiteindelijk wordt, is nu nog onmogelijk te zeggen. Wel is duidelijk dat dit niet de eerdere splitsing betreft en daarom ook minder van belang is.

Meer informatie?

Just Hasselaar Wil je meer weten over Bitcoin, blockchain of andere gerelateerde onderwerpen binnen digital transactions? Neem dan contact op met Just Hasselaar (), policy adviser digital transactions bij Thuiswinkel.org.