22 juli 2017

Betalen in Nederland: het lijkt af

Just Hasselaar

 Tijdens een van mijn eerste dagen bij Thuiswinkel.org zei een medewerker van een groot lid tegen mij: “Betalen in Nederland is af, het werkt.”

Altijd leuk natuurlijk om te horen dat het dossier waar jij verantwoordelijk voor bent geen onderhoud of aandacht meer nodig heeft. Maar ruim vier maanden later kan ik rustig zeggen dat betalen in Nederland inderdaad af lijkt te zijn. Betalen is haast een nutsvoorziening geworden, iets dat gewoon moet werken. Toch gaan nieuwe betaalmethoden en wetgeving wel degelijk impact hebben op ons vertrouwde betaallandschap. Het lijkt me daarom verstandig om hier een aantal zaken waar we de komende tijd veel over gaan horen, verder toe te lichten.

Interessante innovaties

Na de eerder besproken PSD2 zijn er nog genoeg andere zaken die op ons afkomen. De innovatie in het betaallandschap staat namelijk niet stil. Op het grote betaalcongres Money2020 werd mij weer eens duidelijk wat er straks allemaal mogelijk is op het gebied van (online) betalen. Instant Payments, nieuwe wallets, tokenization, blockchain en ga zo maar door. Alles is smart, connected, challenging en innovative. Ja, de beurs had een zeer hoog ‘buzzword bingo’-gehalte maar dat neemt niet weg dat we echt baanbrekende ontwikkelingen tegemoet gaan. 

Een van de belangrijkste ontwikkelingen op dit moment is de ontwikkeling van een (zo goed als) pan-Europees Instant Payment-landschap. Waar geld nu soms meerdere dagen nodig heeft om van rekening a naar rekening b te gaan, gaat dat straks in slechts een paar seconden. Voor last-minute shipping of het vasthouden van artikelen is dit natuurlijk bijzonder handig, maar ook voor peer-to-peer-betalingen of noodbetalingen is het van grote waarde dat het geld meteen is overgemaakt. Daarnaast gaat er veel aandacht uit naar de voordelen die mobiel betalen bij Instant Payments heeft. Betalen via mobiel gaat straks snel en vertrouwd en zonder al te veel schijven. Overigens is dit plan bijzonder ambitieus, want met de Europese norm van tien seconden is ons land nog vijf seconden te traag. Gaaf. 

Disruptors in het betalingslandschap

Innovatie is zoals gezegd een van de drivers achter de PSD2. Doordat banken straks het monopolie op de betaalinfrastructuur kwijtraken, is het mogelijk voor kleine en innovatieve partijen om met nieuwe oplossingen te komen. Diversiteit en marktwerking hebben hopelijk dalende kosten en stijgende conversie tot gevolg. Innovatie laat zich slecht voorspellen maar betaaloplossingen op je mobiel of je smartwatch of -ring zijn straks efficiënt en breed geaccepteerd. Betalen met een gebaar of je stem is binnenkort ook mogelijk wanneer je bijvoorbeeld door een virtual reality-winkel loopt.  

De nieuwe ontwikkelingen beperken zich natuurlijk niet alleen tot betalingen. Nieuwe diensten en apps kunnen het mogelijk maken dat jij als consument of webshop straks al je bankrekeningen op één plaats inzichtelijk kunt maken. Hierdoor groeit je grip op je financiën en zie je waar je kansen liggen. Maar ook identificatie gaat een belangrijk thema worden. Door het steeds verder digitaliseren van de samenleving gaan steeds meer diensten online. Straks hoef je bijvoorbeeld niet meer langs bij een winkel of dienstverlener voor het laten zien van je paspoort of het zetten van een handtekening. 

Betalen gaat dus straks echt veranderen

Er gaat dus veel veranderen. We krijgen zeker een aantal gave diensten tot onze beschikking, maar er komen ook nieuwe uitdagingen bij. Privacy en data lijken meer dan nu nog een centraal thema te worden. De recente ransomware-aanvallen laten zien dat veiligheid en zekerheid geen garantie zijn. Waar we nu kunnen rekenen op een stabiel iDEAL, hoeft dit niet het geval te zijn voor nieuwe middelen. Deze moeten, net als iDEAL, eerst volwassen worden. Maar ook stelsels en wetgeving zijn niet meteen perfect. We gaan dus opletten en kritisch kijken naar de nieuwe wereld. 

Kortom, ook al lijkt betalen in Nederland af te zijn, de uiterst spannende innovaties en nieuwe wetgevingen en regels op dit gebied laten duidelijk zien dat dit nog lang niet het geval is. Op het gebied van betalen is Nederland gelukkig al een heel end op weg en zelfs een voorloper in Europa. Maar de betalingssector blijft bewegen en ook hier geldt dat stilstand achteruitgang is.

Auteur: Just Hasselaar

Just Hasselaar Just Hasselaar is Policy Adviser Digital Transactions bij Thuiswinkel.org. Voor vragen over deze blog en andere kwesties rondom digital transactions, kun je hem bereiken via .